ઇલાહી

પ્રકાર

વિશેષણ

વ્યુત્પત્તિ

[અરેબિક]

અર્થ

• અલ્લાહ સંબંધી, પરમેશ્વર સંબંધી; ખુદા – ઈશ્વર સંબંધી‡
• (લાક્ષણિક) વંદનીય, પૂજ્ય. માનને યોગ્ય.

ઉદાહરણ : આભાશા તો ઇલાહી આદમી છે. - વ્યાજનો વારસ

• પવિત્ર#
• મગરૂર; ગર્વવાળું.

પ્રકાર

નામ (પુલિંગ)

અર્થ

• અકબરના વખતના એક ગજનું માપ. તેને ઇલાહી ગજ પણ કહે છે.
• અકબરના વખતનો સોનાનો બાર માસા ને પોણીબે રતી વજનનો ગોળ સિક્કો. તે અષ્ટસિધ્ધ એટલે સુમનીથી આઠ ગણો હતો.
• અકબરે શરૂ કરેલો એ નામનો સંવત.
• ખુદા; ઈશ્વર; પરમેશ્વર; પરમાત્મા; ભગવાન.†

પ્રકાર

અવ્યય

અર્થ

• ઓ પ્રભુ ! અરે ઈશ્વર !

રૂઢિ પ્રયોગો

ઇલાહી તોબા = ઈશ્વર પાપથી બચાવે.† ઇલાહી મોહર = (૧) ઈશ્વરી છાપ. (૨) ચુકાદો કરવાની ખાસ જરૂર હોય તેવું દેણું.‡ ઇલાહી રાત = ધર્મની ક્રિયામાં કે ગીત ગાવામાં ગાળેલી રાત.#